ADDITIONAL
NOTES
Sanghyang.
A variety of sanghyang is the sanghyang deling found in
Kintamani and other villages around the crater of the Batur.
The girls are put into the trance by means of two dolls
representing the deities, strung through their middles by
a cord, the ends of which are attached to >hort sticks
tensely held by two boys. The string with the dolls is thus
held taut in front of the two kneeling girls, songs are
chanted, and the boys go into trance; their arms become
rigid and commence to shake, causing the dolls to dance
back and forth across the cord. As the boys shake more and
more violently, the vibration increases and the dolls leap,
whirl, and clash against each other. The girls have become
drowsy and suddenly faint, going into the trance to be dressed
and dance as in the ordinary sanghyang.
Another variety is the sanghyang djaran, in which the temple
priest, the pemangku, becomes himself the sanghyang, possessed
by an ancestral deity, a Gandarwa on horseback. We saw a
pemangku in Bedulu go into the trance with two boys, his
assistants, each riding on small prop horses and dancing
in and out of a great blazing pile of burning coconut shells.
The sanghyang djaran is reminiscent of a trance performance
from Central Java called kuda kepang - men wearing dark
glasses and riding on beautifully stylized horses woven
out of bamboo.
SANGHYANG
SONGS (gending sanghyang) :
1.Wan
nusdus:
Merik sumunung asep, menyan madjegau, ia tjendana hukus
mauIekan, ia lelinggan Betara Tiga; ia wus matinining, ia
menusa ugasti pukulum, ia nurunan Dedari kendran, ia Sang
Supraba, Tundjung Biru, ia Tundjung Bini, ia mengerangsuk
mcanggoanggo, ia sesalukin badju mas-masan, ia tnelitjat
miber magegana, ia mengelo ngadja-kanginan, ia djalan Dedari
metangun djero, ia tamand bek misi sekar, ia sekar emas
sandingin pudak,, angrek gringsing.

2.Nyaluk
gelung:
Gelung, ia gelung agung, mebulingker ia sekar gadung, metitis
Garuda mungkur, ia, sckar sempol, ia, sekar
gambir, sandat gubar anggen susuu, merak mekuntjir kuning,
payas dane ia mepulilit, mengigal tengahing natar, ia igal
dane manggu-pipir, metandjek megulu wangsul.
3.Mangunan Sanghyang:
Sekar menuk mengedanin, ia ia putih, la ia ia ia puii h
mengambiar, buka bintange diduur, bintang karti, bintang
kartikane sedih; ia liyer, ia ia ia liyer, liyer, buka twara
bakat ruruh, ruruh nudju, ruruh nudjci, gaIang sasih; ia
ia lengkik, ia lengkik lengkik, sayang san munvin dasihe;
dasih nika, dasih nika, tut kalanin, ia ia aduh! ia ia ia
ia aduh mirah! Idcwa dadi pangelipur, lipuranda, lipuran
Dedari kalc; ia ia lengkik, ia ia ia la lengkik, metandjek
megulu wangsul.
4.Wus mengigal; meketis toya:
Dewa ayu metangi, Dewa metangi, djuru kidung sampun rauh
mengambelang gending sanghyang; ih! Yang Yang Dedari munggah
kepcsilih, ia la mider, ia mider, mider danc; aduh! Dewa
Sang Ajui, ngambil, ia ngambil tirta sanggar agung, tirta
empul, yeh ning Sudamala, sekar djepun angkitang ratna maduri,
ia putjuk petak, teleng bini, iwa mekaria tirta, tirta ning
sibuh mas, toya pemastu, pckarian saking Swarga, siratin
Ragan I Dewa, raris ketisin djuru kidungc, wus meketis mantuk
maring Inderaloka; Mesiram lungga kataman, wus mesiram,
mesekar angrek saseh mepatuhan pemargine mulch; mantuk Dewa
mantuk, mantuke ka Suralaya, mantuk maring ileh ileh, angin
tarik, kurungania, waluya dadi rnanusa. Puput.
links
[ 1 ] - [
2 ] - [ 3
]